Banken hebben koudwatervrees bij financiering energietransitie

29 januari 2015

“Wij hebben nog een hoop te leren om de business cases die wij onder ogen krijgen voor het financieren van de energietransitie op de juiste waarde te schatten”. Dat zei Johan van Hall, vice-voorzitter Raad van Bestuur ABN AMRO, na afloop van het eerste FD Energiedebat 2015 over de vraag of de financiële sector de energietransitie een boost kan geven.

Van Hall, gastheer van het debat, gaf daarmee aan hoe ingewikkeld het is voor een bank duurzame innovaties te doorgronden. Windpark Gemini financieren is geen punt omdat het gaat om bewezen technologie en de bank daar ruimschoots aan kan verdienen. “Innovatieve projecten begrijpen kost ons veel tijd en we kunnen risico’s lastig inschatten. Daardoor komt ons verdienmodel in het gedrang. Maar we willen beslist meewerken aan de energietransitie.”

Ed Nijpels, voorzitter Borgingscommissie Energieakkoord, was uitgenodigd voor het debat en wil Van Hall geloven. Hij voegde toe dat “het geld over de toonbank klotst”. Gelukkig maar, stelde hij, want “linksom of rechtsom, die 14% duurzame energie in 2023 gaan we halen.” Reuring in de zaal bij deze stelligheid. Die drukte Nijpels vakkundig de kop in door te citeren uit onderzoek van de Borgingscommissie: “Wij genereren 40 tot 50 miljard aan investeringen door de maatregelen uit het Energieakkoord. Daardoor vallen in 2020 de energiekosten voor de consument 350 miljoen lager uit. Het is dus een fabeltje dat duurzame energie meer gaat kosten. Helaas is financierbaarheid op dit moment een heikel punt omdat banken en pensioenfondsen risico en rendement nog te negatief wegen.”

Rick Bosman van DRIFT (Dutch Research Institute for Transitions) viel Nijpels bij. “De vraag is hoe gaan we geld voor fossiele energie uitfaseren?” Dat geld kan een veel betere bestemming krijgen.
Tot 2030 is wereldwijd 1000 miljard per jaar nodig voor energietransitie, rekende Rens van Tilburg van Universiteit Utrecht, Sustainable Finance Lab voor. “We geven er nu 250 miljard aan uit. Dat betekent een enorme financieringsopgave. Het geld moet de goede kant opgaan en daar spelen de banken een grote rol in. De competitie tussen banken speelt daarbij een amorele, want vertragende rol.”

Nijpels hekelde het ‘schraapgeld’ zoals hij de recente, hoofdzakelijk internationale financiering van offshore windprojecten in ons land noemde. “Waar zijn de Nederlandse banken? Buitenlandse financiers staan te trappelen.”
Floris Lyppens van ABN AMRO verzekerde Nijpels dat de komende drie jaar alle Nederlandse banken meefinancieren. “We hebben nu een soort Deltaplan Energie. Er is consistenter beleid van een betrouwbare overheid.” Een bezoeker reageerde met de vraag waarom banken geen matchmaker zijn: een ondernemer met een financieringsvraag koppelen aan andere klanten die de energietransitie willen financieren. “Zoiets moeten wij inderdaad beter gaan begrijpen”, zei Van Hall. En Nijpels herhaalde nog maar eens: “Af en toe een draai om de oren en dan weer een aai over de bol. Het gaat ons lukken.”