Aflevering 1: het Energieakkoord is goed voor de economie

13 februari 2015

Voor de werkwijze rondom de totstandkoming van de factchecker klik hier. Na publicatie wordt deze factchecker niet geactualiseerd; deze factchecker is daardoor tijdgebonden.


Wat levert het Energieakkoord eigenlijk op?

Het Energieakkoord draagt bij aan een betaalbare, schone energievoorziening voor Nederland. Er ontstaat ook werkgelegenheid, want er wordt volop geïnvesteerd. Denk aan nieuwe banen rond windmolens, zonnepanelen, warmtepompen en isolatie van woningen en gebouwen. Daar komen andere banen nog bij, zoals in de marketing, communicatie, verkoop en dergelijke.

Om hoeveel investeringen gaat het?

Volgens het Energietransitiemodel, ontwikkeld door bureau Quintel, gaat het (in een gemiddeld scenario) om meer dan 30 miljard euro tussen 2012 tot 2023. Daar komen nog een kleine 3 miljard euro aan publieke investeringen in het hoogspanningsnet bij. Het Energieonderzoekcentrum Nederland (ECN) becijfert de investeringen tussen 2013 en 2020 op 13 tot 18 miljard euro. Het gaat om netto extra private investeringen. Dat betekent dat niet alleen is gekeken naar nieuwe zonnepanelen en nieuwe windmolens, maar ook naar sluiting van kolen- en gascentrales.

En hoeveel banen zijn dat?

Al die investeringen leveren volgens Quintel 13.000 netto extra banen op tussen 2012 en 2023. Investeringen in industrie en vervoer zijn daarbij nog niet meegerekend. Volgens het Economisch Instituut voor de Bouw en het ECN gaat het om 5000 netto banen extra in 2014, oplopend tot bijna 15.000 in 2020, als het Energieakkoord volledig wordt uitgevoerd.

Gaan die nieuwe banen niet ten koste van bestaande banen? Er worden toch kolencentrales gesloten?

We gaan onze energie inderdaad steeds minder in grote centrales opwekken en steeds meer kleinschalig en lokaal. Dat levert per saldo niet minder, maar méér werk op, omdat je op elke afzonderlijke woning zonnepanelen of andere voorzieningen moet aanbrengen. Ander voorbeeld: als je een oude cv-ketel vervangt door een warmtepomp, vergt dat meer manuren dan wanneer je routinematig een HR-ketel zou plaatsen. Per saldo levert dat ook meer werk op.

Zijn die investeringen wel zinvol? Neem windmolens. Die zijn toch relatief duur ten opzichte van wat ze opleveren?

Nog wel. De kosten van windmolens op land zijn door jarenlange ervaring al flink gedaald. Windmolens op zee moeten tot 2023 nog 40 procent goedkoper worden. Dat is een afspraak uit het Energieakkoord. Kan dat? Ja, er zijn voorbeelden. Kijk maar naar zonnepanelen. Die zijn de afgelopen jaren veel goedkoper geworden, sneller dan iedereen dacht. Of neem de kosten om een woning zo te isoleren dat hij nauwelijks nog energie gebruikt. Een paar jaar geleden kostte dat zo’n 70.000 euro, nu nog maar 35.000 euro. Alles kan goedkoper, als ondernemers en klanten het maar willen.

Mooi, maar wegen alle opbrengsten van het Energieakkoord wel op tegen de investeringen?

Uit puur economische overwegingen moet je de investeringen strikt genomen niet doen. Maar: dan moet je eigenlijk ook niet investeren in veiligheid of in defensie. Is de JSF de investering waard? Levert de Oosterscheldekering, die je misschien één keer per tien jaar gebruikt, wel voldoende op? Het is noodzakelijk om de energievoorziening van Nederland op een andere manier te organiseren. Dat is de investering waard.

Hoe en wanneer krijgen we hier nog beter zicht op?

In oktober 2015 verschijnt de volgende Nationale Energieverkenning (NEV). Dan wordt weer bezien wat de ontwikkeling is in de energiewereld om ons heen, en of we de verschillende doelen voor energiebesparing, werkgelegenheid en hernieuwbare energie gaan halen. Zo krijgen we een nog scherper beeld van investeringen en opbrengsten, banen en werkgelegenheid.

Met dank aan Ton van Dril (ECN) en John Kerkhoven (Quintel)