Domein 2: Energiebesparing Industrie en Agro

Domein 2: Energiebesparing energie en agroRode led-lampen in de kassen van Koppert Cress. De lampen behoren tot de meest efficiënte in de tuinbouw. De warmte die vrijkomt bij de led’s wordt afgevoerd naar een thermische opslag. Foto: Frans Lemmens/HH

Waar gaat het om?

Door energie efficiënt te gebruiken, kunnen bedrijven hun kosten verlagen. Dit is goed voor hun de concurrentiepositie op de Europese en internationale markt. Daarnaast is energiebesparing vaak een kosteneffectieve aanpak van het klimaatprobleem.

Bedrijven die niet deelnemen aan het Europese Emissiehandelssysteem (ETS) zijn volgens de Wet milieubeheer verplicht besparende maatregelen te nemen. Het gaat om maatregelen die zich binnen vijf jaar of minder terugverdienen. Via deelname aan meerjarenafspraken (MJA3) kan een bedrijf hieraan op systematische wijze invulling geven.

De bedrijven die onder het EU ETS vallen hebben vrijwillig afspraken gemaakt binnen het MEE-convenant (Meerjarenafspraak Energie Efficiency). Ook dat gaat over maatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder. Deelname aan het convenant is vrijwillig, maar niet vrijblijvend. Voor de glastuinbouw geldt de besparingsplicht van de Wet milieubeheer niet. Daar wordt een CO2-sectorsysteem gehanteerd met een jaarlijks CO2-plafond.

 

Ambitie

Het bedrijfsleven heeft de ambitie internationaal leidend te zijn en te blijven op het terrein van energie-efficiëntie en zo:

  • een bijdrage leveren aan de verduurzaming van de economie
  • de kwetsbaarheid voor fluctuaties in de energieprijs verminderen
  • werkgelegenheid behouden en nieuwe banen creëren
  • de concurrentiepositie op de internationale markt behouden en waar mogelijk verbeteren. In het Energieakkoord zijn voor de industrie  en agrosectoren afspraken gemaakt die tot 34 PJ (bovenkant bandbreedte) bijdragen aan de beoogde energiebesparing van 100 PJ in 2020. Zie tabel 13.1.

 

Aanpak

Bedrijven hebben zelf belang bij en nemen verantwoordelijkheid voor energiebesparing. 

  • Daarom zijn ondernemerschap, visie en systematische aandacht voor het verbeteren van de energieproductiviteit in bedrijven en sectoren nodig.
  • Het Rijk, provincies, gemeenten en het Expertisecentrum Energiebesparing ondersteunen bedrijven hierbij actief.
  • Handhaving van de Wet milieubeheer krijgt in dit kader prioriteit.

 

Resultaten

MEE-Bedrijven

Het MEE-convenant is bedoeld voor grote industriële bedrijven die verplicht meedoen aan het emissiehandelssysteem van de Europese Unie. Op basis van in 2016 aangescherpte eisen zijn de energie-efficiëntie plannen (EEP) voor de periode 2017-2020 opgesteld.

Voor de grote industriële bedrijven die verplicht meedoen aan het emissiehandelssysteem van de Europese Unie is een bijlage gemaakt bij het MEE-convenant. Daarin staat hoe zij een additionele energiebesparing van 9 PJ gaan realiseren. Alle MEE-bedrijven hebben zich gecommitteerd aan individuele besparingsafspraken.

 

MKB en MJA-bedrijven

Om bedrijven aan te zetten tot energiebesparing, is de regelgeving vereenvoudigd met erkende maatregelenlijsten (EML). Hiermee wordt het makkelijker om te voldoen aan de verplichtingen uit de Wet milieubeheer die gaan over besparingsmaatregelen met een terugverdientijd van vijf jaar of minder. In 2017 zijn veel extra lijsten gepubliceerd waarmee een dekkingsgraad van meer dan 90 procent is gerealiseerd.

MKB Energy CheckUPDe MKB Energy Check UP helpt MKB- bedrijven energie te besparen. Het is een van de onderdelen van het Expertise centrum Energiebesparing

Het Expertisecentrum Energiebesparing is eind 2016 geëvalueerd. De succesvolle aanpak is voortgezet in het intensiveringsprogramma 2020 bij de RVO. Dit programma richt zich integraal op ondersteuning van zowel duurzame opwekking als energiebesparing.

 

Agro

In de periode 2010-2015 is in de glastuinbouw een aanzienlijke energiebesparing gerealiseerd met een CO2-reductie van circa 0,6 Mton tot gevolg. Deze besparing is mede mogelijk gemaakt door de kennisontwikkeling en kennisverspreiding in het programma Kas als Energiebron. Dit bleek uit een in 2017 uitgevoerde studie door Wageningen Economic Research.

Energie-installatie in tomatenkasEnergie-installatie in tomatenkas. De uitvoering Energiebesparingssystemen glastuinbouw wordt momenteel getoetst door de Europese Commissie. Foto: Daan Kloeg, Shutterstock

Met de agrosectoren buiten glastuinbouw zijn de bestaande afspraken in het kader van het Convenant Schone en Zuinige Agrosectoren nader uitgewerkt met verdergaande ambities voor opwekking met wind en zon. Begin 2017 zijn door de convenantpartners aanvullende afspraken gemaakt. Zo wordt de overlegstructuur beter passend gemaakt bij de deels nieuwe sector- en ketenorganisaties. Naast de bestaande overleggroepen voor de bos- en houtsector, de champignonsector en de bloembollensector worden nieuwe overleggroepen ingericht. Die gaan over landbouwbodems, productieketens plantaardige producten, vlees en eieren en zuivel.

 

Voortgangsrapportage

Benieuwd naar de volledige rapportage? Download de volledige rapportage