Domein 4: Decentrale hernieuwbare energieopwekking

Domein 4: Energieopwekking decentraalOp het dak van atletiekvereniging Sprint in Breda worden zonnepanelen geïnstalleerd. Dit gebeurde in het kader van een campagne van de VNG met de titel “Energie(k) besparen in de sport. Foto: Branko de Lang

Waar gaat het om?

De energietransitie laat een beweging van onderop zien: de ‘energieke samenleving’. Burgers en bedrijven willen zelf in eigen omgeving een bijdrage leveren. Zij treffen maatregelen in eigen woning of vastgoed, of organiseren zich in een lokale energiecoöperatie om gezamenlijke projecten in gang te zetten. Het aantal energiecoöperaties neemt al enkele jaren toe. Vele hielden zich de afgelopen jaren voornamelijk bezig met zonprojecten. Nu komen ook coöperatieve projecten rond windenergie en andere vormen van duurzame opwekking van de grond.

 

Ambitie

  • Minimaal één miljoen huishoudens en/of mkb-bedrijven krijgen in 2020 voor een substantieel deel hun stroom via decentrale hernieuwbare energieopwekking en passen andere vormen van duurzame opwekking voor eigen gebruik toe.
  • In 2020 wordt 40 PJ duurzaam decentraal opgewekt. Daarmee vormt het een belangrijk deel van de 186 PJ overig hernieuwbare energie die nodig is om in 2023 de beoogde 16 procent hernieuwbare energieopwekking te halen.

 

Aanpak

  • Het Energieakkoord geeft burgers en bedrijven meer mogelijkheden om zelf hernieuwbare energie op te wekken en energie te besparen.
  • Instrumenten worden ontwikkeld, zoals de Postcoderegeling en de Ontwikkelfaciliteit lokale energie coöperaties, om gezamenlijke initiatieven in eigen omgeving te ondersteunen.
  • Het overleg Overige Hernieuwbare Energie, tussen het Rijk, IPO, VNG, NVDE, ODE Decentraal, energiebedrijven, Netbeheer Nederland en Aedes, bewaakt de voortgang en doet voorstellen voor doorontwikkeling van decentrale energie

Energieakkoord domein 4: Groei Coöperaties

Resultaten

Energiecoöperaties en energieopwek

Het aantal energiecoöperaties groeit. In 2016 waren er al 331. Deze groei zet flink door. Ook de scope van de coöperaties verbreedt zich: postcoderoos-projecten zijn een relatief nieuwe activiteit. Een groeiend aantal werkt aan SDE projecten. De concrete bijdrage van de energieke samenleving aan de energietransitie wordt zichtbaarder en de impact van de georganiseerde burger groter. Van 2015 op 2016 is het geïnstalleerd vermogen aan zon-PV bij coöperaties meer dan verdrievoudigd. De verwachting is dat deze groei ook in 2017 en 2018 doorzet.

De duurzame energiesector heeft een kwaliteits- en certificeringspakket voor duurzame energie ontwikkeld voor gebruik door uitvoerende bedrijven en toeleveranciers. Zo zijn er keurmerken en certificatiesystemen beschikbaar voor zonne-energie (‘zonnekeur’), bodemenergie en warmtepompen.

 

Regelingen

In 2016 en 2017 is de salderingsregeling geëvalueerd. Hieruit bleek dat de regeling in de afgelopen jaren een onmisbare bijdrage heeft geleverd aan de snelle groei van zon-PV op particuliere woningdaken.

De ISDE-regeling is tot dusver beduidend meer benut dan in 2016. Eind augustus 2017 was iets meer dan de helft van de beschikbare 90 miljoen euro met aanvragen geclaimd. Actuele cijfers zijn beschikbaar.

 

Regionale strategieën

Zonnepanelen op woonhuis Zonnepanelen op woonhuis. De decentrale opwekking gaat harder dan gedacht. Foto: Shutterstock

Participatie en draagvlak zijn van belang voor een geslaagde energietransitie. Bij de voorbereiding van een nieuwe Omgevingswet staan die thema’s op de agenda. Hiertoe is onder meer een Inspiratiegids Participatie ontwikkeld.

Voor het gebruik van overheidsgronden voor opwekking van duurzame energie is onderzocht welke juridische handvatten voor gemeenten, provincies en energiecoöperaties beschikbaar zijn voor het verkrijgen van een grondpositie. De conclusie is dat de mogelijkheden zeer beperkt zijn.

 

Voortgangsrapportage

Benieuwd naar de volledige rapportage? Download de volledige rapportage