Domein 8: Mobiliteit en transport

Domein 8: Mobiliteit en transportElektrische bussen aan de laadpaal. De vloot van Bravo (Brabants openbaar vervoer) bestaat uit 43 elektrische bussen en 65 uitstootarme dieselbussen. De elektrische bussen moeten na ongeveer drie uur gebruik aan de laadpaal. Het schema van de chauffeurs is daarop aangepast. Foto: Chris Pennarts/HH

Waar gaat het over

Ambitieuze doelstellingen van de mobiliteits- en transportsector zijn noodzakelijk voor duurzame groei. Het Energieakkoord onderscheidt meerdere wegen:

  • verhoging van de energie-efficiëntie;
  • efficiëntieverbetering in gebruik van mobiliteit en transport;
  • een groter aandeel duurzame modaliteiten;
  • de overgang naar nieuwe energiedragers;
  • verkenning van mogelijke toepassing van ‘betalen voor gebruik’;
  • effectief bron- en ruimtelijk beleid;
  • effectief mobiliteitsmanagement en aansluiting bij de behoeften en beleving van gebruikers.

Een deel hiervan richt zich op de korte termijn. Ook op de lange termijn zijn veel acties nodig die zich richten op het versnellen en opschalen van de innovaties op het gebied van voertuigen en brandstoffen.

 

Ambitie

In 2030 mag de sector maximaal 25 Mton CO2 uitstoten, 17 procent minder dan in 1990. Het CO2-reductiedoel voor 2050 is 60 procent. De bijdrage van de sector in 2020 is een energiebesparing van 15 à 20 PJ, te realiseren ten opzichte van de referentieramingen van ECN/PBL 20121). Er zijn diverse tussendoelen geformuleerd. Daaronder een ingroeimodel met als doel dat vanaf 2035 alle nieuw verkochte personenauto’s CO2-emissievrij kunnen rijden.

 

Aanpak

De afspraken over mobiliteit en transport zijn vertaald in een agenda. Het Uitvoeringsoverleg Mobiliteit en Transport (UMT) bewaakt de voortgang hiervan, onder voorzitterschap van Pieter van Geel. De leden komen uit de organisaties die dit onderdeel van het Energieakkoord hebben ondertekend

1) Ervan uitgaande dat dit overeenkomt met een CO2-reductie van 1,3-1,7 Mton ten opzichte van de verwachte trendontwikkeling in 2020. Daarbij is aangenomen dat de daarvoor noodzakelijke voorgenomen Europese CO2-normen voor personen- en bestelauto’s in 2020 tijdig tot stand komen. 

 

Resultaten

Uitwerking Visie Duurzame brandstofmix

De uitvoering van de Visie Duurzame Brandstofmix is voor elk van de thema’s in gang gezet. Het Rijk stemde in 2015 in met deze visie.

Met de Green Deal Elektrisch Rijden 2016-2020 wil de rijksoverheid de transitie naar elektrisch rijden versnellen. Dat gebeurt samen met ander overheden en maatschappelijke partijen. Eén ambitie is dat in 2020 10 procent van de nieuwe verkochte auto’s een stekker en elektrische aandrijving heeft. In 2025 moet dat de helft zijn. Daarvan is dan 30 procent helemaal elektrisch (dat is 15 procent van het totaal). Elektrisch rijden bij niet-zakelijke rijders blijft achter.

De Green Deal Laadinfrastructuur streeft naar een forse uitbreiding van het aantal publieke en semipublieke laadpunten voor elektrische voertuigen. Een van de acties is de totale kosten van aanleg en exploitatie van deze infrastructuur eind 2017 met 70 procent te verlagen ten opzichte van 2013. De minister van EZ heeft eind 2016 1,5 miljoen euro extra budget ter beschikking gesteld. Hiermee komt het totale bedrag voor de Green Deal op 7,2 miljoen euro.

       

 

Verduurzaming scheepvaart

In maart 2017 is in de Scheveningse haven een walstroomterminal geopend voor een aantal schepen van de Rijksrederij en een aantal vissersschepen. Dit leidt tot aanmerkelijk minder emissies.

De Rijksrederij laat een nieuw zeer duurzaam vaartuig (MPV-30) bouwen. Het schip vaart grotendeels op accu´s die ‘s nachts met walstroom worden opgeladen. Daarnaast zijn er zonnepanelen die de energie leveren voor de accommodatie van de bemanning. Er komen drie van zulke schepen. Ze worden ingezet voor diverse taken zoals vaarwegmarkering en meten.

 

Inzet van waterstof

In vijf regio’s lopen pilots met in totaal twaalf waterstofbussen. In Eindhoven en Rotterdam rijden de eerste in de dienstregeling. Met drie provincies zijn de voorbereidingen gestart voor de inzet van 50 waterstofbussen, medegefinancierd vanuit een EU-fonds.

Er komt een Routekaart Waterstof in het kader van de Energieagenda 2030. Hierbij is aandacht voor het verduurzamen van de productie van waterstof.

 

Inzet van biobrandstoffen

De inzet van biobrandstoffen is in beweging. In mei stuurde de staatssecretaris van IenM een voorstel voor wijziging van de Wet Milieubeheer naar de Tweede Kamer. Het gaat om de implementatie van de Europese ILUC-richtlijn. Deze heeft tot doel inzet van de (meest) geavanceerde biobrandstoffen te bevorderen en conventionele biobrandstoffen met een lage CO2-reductie en negatieve ILUC-effecten terug te dringen. Er is nog politieke en maatschappelijke discussie over een mogelijke toename van het aandeel conventionele brandstoffen uit voedsel. In juni 2017 stuurde de staatssecretaris ook het bijbehorende ontwerpbesluit energievervoer naar de Kamer. Verwachting is dat beide voorstellen voor eind 2017 door de Tweede Kamer worden behandeld.

 

Normstelling

De Europese Commissie komt met een voorstel voor nieuwe CO2-emissienormen voor personenauto’s en lichte bedrijfswagens voor de periode na 2021. Het ministerie van IenM heeft samen met de BOVAG, de ANWB en Natuur & Milieu een gezamenlijk position paper geschreven. Dit is de basis voor het formeel in te nemen Nederlands standpunt. Ook fungeert het als leidraad voor lobbyactiviteiten in de eigen achterban van Europese zusterorganisaties. Het ministerie van IenM heeft dit paper tevens onder de aandacht gebracht bij de Commissie en andere lidstaten.

 

Fiscaliteit

De Wet uitwerking Autobrief II is op 1 januari 2017 in werking getreden. Nul-emissieauto’s krijgen tot en met 2020 een zeer gunstig fiscaal regime. Zo geldt voor deze auto’s een vrijstelling in de BPM en MRB en een korting op de bijtelling. Die komt voor nieuwe auto’s van 2017 en later uit op 4 procent. Voor plug-in hybride voertuigen geldt tot en met 2020 een halftarief in de MRB.

 

Gedragsmaatregelen

De Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek heeft nieuwe deelnemers waaronder de gemeenten Zwolle, Deventer en Enschede. Via zogeheten Living Labs (regionale pilots) onderzoeken deelnemers hoe emissievrije bevoorrading van stadskernen in praktijk gebracht kan worden. Dit jaar ligt de focus op de rol van lokale overheden en bouwlogistiek. In dat kader is onder andere de handreiking stedelijk goederenvervoer opgesteld. Op 1 januari 2020 wordt gekeken hoe het verder kan richting 2025. Daarnaast wordt verkend of ook afspraken over zero emissie doelgroepenvervoer gemaakt kunnen worden.

In 2016 steeg het aantal bedrijven dat deelneemt aan het programma Lean and Green Personal Mobility met circa 50 naar totaal 160. Nog eens 30 bedrijven waren eind 2016 bezig met het opstellen van een plan van aanpak. Het eerste doel van de deelnemers is 20 procent CO2-besparing in hun woon-werk- en zakelijk verkeer.

Door anders te werken kan er 10 procent brandstof bespaard worden bij het werk met bulldozers een graafmachines. Foto: Shutterstock

 

Logistieke sector

De beschikbare methodieken voor emissiemetingen zijn voor kleinere bedrijven in de logistieke sector complex. Met behulp van Connekt en CE is de methodiek voor emissiemetingen met een select aantal verladers en vervoerders besproken en getoetst. Volgende stap is het in een ruimere kring onder de aandacht te brengen.

De Topsector Logistiek heeft de lopende programmering voor 2017-2020 aangepast met een intensivering van projecten die gericht zijn op C02-reductie. Hiervoor is een bedrag van circa 4,8 miljoen euro vrijgemaakt. Er is gekozen voor een aanpak per marktsegment en goederenstroom. Het gaat steeds om een combinatie van logistieke optimalisatie, gedragsbeïnvloeding, technologiekeuze en brandstofinzet. De Topsector Logistiek omarmt het Lean en Green programma. Verladers werken samen om meer ladingstromen te bundelen binnen het programma Compose. In 2017 wordt het matchmakingtool ontwikkeld dat een neutraal platform en community ondersteunt.

 

Voortgangsrapportage

Benieuwd naar de volledige rapportage? Download de volledige rapportage