Veelgestelde vragen - Over het energieakkoord

1. Waarom is een Energieakkoord nodig?
2. Wat gaat er nu niet goed? 
3. Wat kan er worden bereikt met een Energieakkoord voor duurzame groei? 
4. Waarom moet de SER een Energieakkoord tot stand brengen?


1. Waarom is een Energieakkoord nodig?

Een Energieakkoord is nodig voor groei en werkgelegenheid, de toekomstbestendigheid van de Nederlandse economie en de toekomstige welvaart van onze bevolking.

Kansen voor groei en werkgelegenheid liggen er in de gebouwde omgeving. Zo zijn er vele mogelijkheden voor energie- en kostenbesparing. Daarmee kan in de bouw en gerelateerde sectoren werkgelegenheid behouden blijven en dienen zich mogelijkheden voor nieuwe, kwalitatief aantrekkelijke werkgelegenheid aan. Daarnaast levert dat een lagere energierekening en milieuwinst op.

Kansen voor groei liggen er voor kennisintensieve Nederlandse bedrijven op de snel groeiende wereldmarkt voor schone technologie. Wereldwijd liet deze ‘clean-tech’-sector de afgelopen jaren een gemiddelde jaarlijkse groei zien van 10 procent of meer. De kansen liggen voor het grijpen. Ons land bezit op dit terrein immers veel kennis en een groeiend aantal veelbelovende bedrijven.

Als we de kansen niet benutten staat de toekomstbestendigheid van onze economie onder druk. De Nederlandse economie leunt in belangrijke mate op sectoren als energie, logistiek, chemie, basismetaal en agro die vooral afhankelijk zijn van de toegang tot grote hoeveelheden grondstoffen en energie tegen internationaal concurrerende prijzen. Relatief dure energie uit instabiele regio’s maakt onze samenleving extra kwetsbaar, zeker nu in concurrerende regio’s als Azië en de VS energie in ruimere mate en tegen lagere prijzen beschikbaar is.

Een bedreiging voor onze economie en welvaart is de mondiale klimaatverandering. De uitstoot van broeikasgassen en andere vervuilende stoffen moet de komende decennia drastisch naar beneden. Er zijn forse inspanningen nodig om doelstellingen voor 2020 ten aanzien van CO2-uitstoot, energiebesparing en het aandeel hernieuwbare energie te realiseren.

2. Wat gaat er nu niet goed?

Initiatieven komen niet van de grond door onvoorspelbaarheid van beleid en door tegenstrijdige belangen.

Onvoorspelbaarheid is een van de kernproblemen in het Nederlandse energie- en klimaatbeleid. Gevolg is dat grote investeringen in schone energiebronnen als wind en zon en in maatregelen voor energiebesparing op een laag pitje zijn gezet. Dat belemmert aanpassingen in de richting van een koolstofarme economie, zet de concurrentiepositie - en daarmee de werkgelegenheid - van de energie-intensieve industrie onder druk, vergroot de importafhankelijkheid van energie uit instabiele regio’s en beperkt de kansen van Nederlandse bedrijven in de snel groeiende mondiale ‘clean-tech’-markten.

Tegengestelde belangen bij industrie, stroomproducenten, netbeheerders, natuur- en milieuorganisaties en burgers belemmeren een snelle energietransitie. Er is te weinig synergie tussen de vele initiatieven die momenteel in de samenleving plaatsvinden, de inspanningen van individuele bedrijven en het overheidsbeleid.

3. Wat kan er worden bereikt met een Energieakkoord voor duurzame groei?

Een Energieakkoord gericht op een ambitieus en bestendig energie- en klimaatbeleid biedt kansen voor ondernemers, werknemers en burgers.

Ondernemers kunnen met een Energieakkoord rekenen op een groene businesscase die zichzelf terugverdient. Een akkoord kan voor ondernemers ook leiden tot lagere energielasten.

Voor werknemers kan een Energieakkoord bijdragen aan meer en betere banen. Door de vergrijzing is er sprake van een groeiende vervangingsvraag van 4,2 procent per jaar. Daarnaast wordt een uitbreidingsvraag van 0,5 procent per jaar verwacht. Een intensivering van het energietransitiebeleid zal deze uitbreidingsvraag versterken. Binnen bestaande bedrijven moeten werknemers klaar worden gemaakt voor nieuwe functies en taken door de toepassing van nieuwe energietechnologieën in de werkprocessen. Daarnaast moeten vaklieden worden opgeleid voor nieuwe banen in de cleantech-sectoren.

Voor burgers kan een Energieakkoord leiden tot lagere lasten. Vooral in de woonomgeving is nog veel te winnen. In de praktijk blijkt het mogelijk om de energielasten voor veel huurwoningen sterk te verlagen. Door energiebesparende maatregelen kunnen ook bij stijgende huren de totale woonlasten van huurders worden verlaagd.

4. Waarom moet de SER een Energieakkoord tot stand brengen?

Een Energieakkoord moet een trendbreuk inluiden. Met een zo breed mogelijk draagvlak kan een akkoord écht het verschil maken.

De SER kan zijn platformfunctie benutten om tot de ontwikkeling van een Energieakkoord voor duurzame groei te komen. Naast de traditionele SER-leden moeten ook andere belanghebbende partijen op energiegebied aan de onderhandelingen voor een nationaal energieakkoord meedoen, zoals de chemie, de grootmetaal en de energieproducenten, netbeheerders, milieu- en natuurorganisaties en vertegenwoordigers van clean-tech bedrijven en eigenaren, beheerders en bewoners van woningen.

De inzet van de SER is om het Energieakkoord voor duurzame groei uiterlijk zes maanden na de start van het nieuwe kabinet af te ronden.