Borgingscommissie werkt aan visie op innovatie

24 januari 2018

Voor een succesvolle energietransitie zijn ook veel innovaties nodig. De Borgingscommissie werkt aan een visie hierop. Dat doet ze samen met de universiteit van Utrecht. De visie moet duidelijk maken hoe innovatiebeleid bij de energietransitie een rol kan spelen. Het streven is de visie dit voorjaar te publiceren.

Borgingscommissie werkt aan visie op innovatie
© Branko de Lang

Omdat de energietransitie op de hele samenleving diep ingrijpt, gaat het hierbij om meer dan alleen technologische innovaties. De visie waaraan nu wordt gewerkt, sluit aan bij het regeerakkoord. Daarin staat dat het topsectorenbeleid sterker wordt gefocust op drie grote maatschappelijke thema’s. Energietransitie en duurzaamheid is een van die thema’s.

Misschien is de energietransitie wel zó ingrijpend dat de samenleving zichzelf opnieuw moet uitvinden. Dat is bijvoorbeeld wat de innovatieprofessoren Marko Hekkert en Koen Frenken betogen. 

Maan: van bovenaf

Bij het nadenken over innovatiebeleid voor de energietransitie duiken twee metaforen op. De ‘mens-op-de-maan-benadering’ en de ‘getto-benadering’. De eerste staat voor technologische innovatie. De uitdaging hoe je zo snel mogelijk de eerste mens op de maan weet te krijgen, vroeg vooral om veel nieuwe technologie. Alle aandacht en geld gingen daarnaar uit. Het is een benadering die goed van bovenaf te sturen is. De spectaculaire daling van de kosten om een windpark op zee te bouwen, is hier een goed voorbeeld van.

Getto: van onderop

Bij de getto-benadering is de uitdaging om een complex maatschappelijk probleem op te lossen. Factoren als draagvlak, menselijk gedrag, acceptatie en samenhang met andere ontwikkelingen zijn misschien wel belangrijker dan technologische vernieuwing. Deze vorm van innovatie is lastig centraal te sturen en zal veel meer van onderop komen.

Verduurzaming van de gebouwde omgeving past hierbij. Huurders, woningeigenaren, vastgoedbeleggers, gemeentes, regelgeving, belangenorganisaties en nog veel meer factoren spelen een rol in de verduurzaming.