Aflevering 5: Stelling: ‘Elektrisch rijden zonder fiscale voordelen is duurder dan rijden in een benzineauto’

07 december 2015

Voor de werkwijze rondom de totstandkoming van de factchecker klik hier. Na publicatie wordt deze factchecker niet geactualiseerd; deze factchecker is daardoor tijdgebonden.


Achtergrond en aanleiding

Elektrisch rijden kan een bijdrage leveren aan schoner vervoer. In de keuze om over te stappen op elektrisch rijden speelt naast het duurzaamheidsaspect ook het kostenaspect een rol. Op dit moment wordt elektrisch rijden gestimuleerd via verschillende fiscale voordelen. Maar is elektrisch rijden ook betaalbaar zonder die voordelen? En wat kost elektrisch rijden in vergelijking met een benzineauto? In deze factchecker zetten we de feiten over de kosten van elektrisch rijden op een rijtje.

Kosten van fossiele brandstofauto

Aanschafkosten: Een nieuwe auto vergt een grote investering die over lange tijd wordt afgeschreven. De afschrijvingstermijn en restwaarde verschillen per brandstofsoort, merk en model en hebben invloed op het totale kostenplaatje.

Brandstofkosten: Een andere grote kostenpost zijn de brandstofkosten. Deze hangen natuurlijk af van het model, maar van ook van de rijstijl, brandstofprijs en niet te vergeten het jaarkilometrage.

Belasting: Voor iedere auto geldt dat motorrijtuigenbelasting moet worden betaald.

Onderhoud: Het onderhoud van een auto is afhankelijk van het type auto

Voor een eerlijke vergelijking is een kostenvergelijking over de hele levensduur het meest eenvoudig en transparant. Vooral de aannames voor het jaarkilometrage en de levensduur zijn van belang.

Kosten van elektrisch rijden

De kosten van een elektrische auto kent dezelfde componenten als een brandstofauto, maar de verhoudingen tussen de diverse kosten zijn anders.

Aanschafkosten: De aanschafkosten en daarmee de jaarlijkse afschrijvingskosten van het voertuig zijn veel hoger dan van een brandstofauto. Afhankelijk van het model en met name de batterijcapaciteit zijn elektrische auto’s momenteel ca. tien- tot twintigduizend euro duurder in aanschaf dan een vergelijkbaar model benzine auto’s (excl. belastingen).

Brandstofkosten: De brandstofkosten (in dit geval elektriciteitskosten) zijn veel lager.

Belasting: Elektrische auto’s zijn vrijgesteld van motorrijtuigenbelasting.

Onderhoud: Onderhoudskosten van een elektrische auto liggen lager dan bij een brandstofauto.

Vergelijking van de kosten

Gezien de beperkte ervaring met elektrisch rijden is er een aantal onzekerheden die een eenduidige kosteninschatting voor elektrische auto’s nog lastig maken. In de eerste plaats is het aantal modellen nog beperkt waardoor het werken met gemiddelden onbetrouwbaar is. Andere factoren die een eenduidige kostenvergelijking bemoeilijken, zijn de onzekere afschrijving en levensduur van het voertuig en vooral van de batterij. Tot slot zijn er voor zakelijke rijders een aantal extra fiscale voordelen waardoor het kostenplaatje er voor deze categorie er anders uit ziet dan voor privé-rijders.

Elektrisch rijden met en zonder fiscale voordelen

De emissies van verschillende soorten auto’s worden vergeleken in de Brandstoffenfactsheets (TNO en CE Delft, 2014). Hierin staan ook kostenvergelijkingen voor 2012 opgenomen. Hieruit blijkt dat voor een privé-rijder de totale kosten van een volledig elektrische auto ruim 10 procent hoger liggen dan voor een benzineauto. Hierbij is uitgegaan van een gemiddeld jaarkilometrage van 17.000 kilometer, een levensduur van 13 jaar en 4 procent rente. Zonder de fiscale voordelen bedragen de meerkosten ruim 60 procent.

De kosten van plug-in hybrides liggen hoger, omdat de aanschafkosten hiervan vergelijkbaar zijn met die van een volledig elektrische auto, terwijl de kosten op brandstof veel hoger zijn doordat een groot deel van de kilometers op benzine wordt gereden. Bovengenoemde cijfers zijn echter nog voor 2012 en hierin zijn nog geen onderhoudskosten meegenomen.

Een vergelijking: benzine versus elektrisch

Ter illustratie vergelijken we hier daarom ook de kosten voor een populair model dat op dit moment zowel in een volledig elektrische uitvoering als met benzinemotor kan worden geleverd, namelijk de Volkswagen Golf. Bij dezelfde aannames als hierboven, en een inschatting voor de onderhoudskosten van respectievelijk 1 cent (elektrisch) en 3 cent (benzine) per kilometer, blijken de totale kosten voor de elektrische variant lager te liggen dan die van de benzine-uitvoering; zie onderstaande tabel. Dit komt overeen met wat op vergelijkende websites als gewoonovergeld.nl of energievergelijk.nl wordt becijferd.

De kosten zonder belastingen zijn weliswaar nog iets hoger, maar deze worden meer dan gecompenseerd door de belastingvoordelen. Vanaf ca. 25.000 kilometer per jaar zijn de kosten van de volledig elektrische uitvoering ook zonder belastingvoordelen al lager.

Kosten Volkswagen Golf in euro per km,
over de hele levensduur (17.000 km/jaar)
Elektrisch Benzine Meerkosten
Elektrisch
Kale kosten (excl. belasting) 0,20 0,18 11%
Belastingen 0,07 0,13 -48%
Totaal 0,27 0,31 -14%

Een vergelijking tussen elektrische rijden en diesel valt bij de genoemde kilometrages (17.000 tot 25.000) vrijwel hetzelfde uit. Voor zakelijke rijders is het kostenplaatje van een elektrische auto inclusief belastingen in verhouding tot de benzinevariant een stuk gunstiger. Voor plug-in hybrides zijn de kosten zowel met als zonder belastingen hoger dan voor benzineauto’s. Dit komt door de lagere fiscale voordelen en de hogere brandstofkosten dan volledig elektrische auto’s.

Conclusie

Volledig elektrisch rijden zonder fiscale voordelen is op dit moment in veel gevallen nog net iets duurder dan benzine of diesel, maar dit verschil is afgelopen jaren snel kleiner geworden. Bij jaarkilometrages vanaf ongeveer 25.000 km is volledig elektrisch rijden ook zonder fiscale voordelen al goedkoper.

Let wel: De precieze kosten zijn van veel factoren afhankelijk en nog onzeker, vooral door de grote invloed van de (nu nog onzekere) levensduur van de batterijen en de daarmee samenhangende afschrijving van elektrische auto’s. De verwachting is dat de kosten van de batterijen komende jaren verder zullen dalen door innovatie en opschaling. Dit zal zich naar verwachting niet zozeer vertalen in lagere aanschafprijzen maar eerder in een grotere actieradius, aangezien daarin nog een belangrijke beperking zit van de huidige generatie elektrische auto’s. Het elektrisch rijden wordt daarmee aantrekkelijker gemaakt.

Met dank aan: Huib van Essen, CE Delft

Verder lezen & Bronnen